МОНГОЛ ТӨРХТЭЙ “ГАДААД” ХҮҮХЭД ЗАЛУУС

-Би ер нь монголчуудтай уулзаж ярилцах дургүй -Би монгол хэлээр бичсэн юм унших дургүй л дээ -Би аль болохоор монголчуудаас хол байхыг хичээдэг Хэдийгээр цөөхөн боловч гадаадад байгаа зарим монголчууд ингэж ярьж байхыг сонссон. Сонголт бол тухайн хүний эрх боловч ингэж бодож, ингэж хандаж байгаа хүмүүс нь өөрийн сонголтоороо “гадаад” болсон хүмүүс. Энэ тухай уншиж, […]

БОЛОВСРОЛТОЙ ХҮН

…Боловсролын талаар  монголчууд бид жаахан “хазгай” ойлголттой. Дээр үеийн “Боловсролтойгоороо битгий гайхуулаад байгаарай” хэмээсэн шазруудуухан хэллэгээс өнөө үеийн “Хоёр гурван ч дээд сургууль төгссөн мундаг боловсролтой хүн юм гэнэ билээ” хэмээх атаархуу төрхөөр шивнэж ярих хүртэл хугацаа нь боловсролын хөгжлийн үе шат нь. Сургуульд сурах хүсэл байвч “мал дээр” хөөгдөж гарахаас, мөнгөө төлж сургуульд нь […]

БАГШ БҮСГҮЙН БҮТЭЭСЭН НОМ (хуучнаар Монголын багш нарын баярын өдөрт зориулав)

Од чи тэнгэрт яаж очсон юм бэ? Од чи тэнгэрт Яаж очсон юм бэ? Одоо би чамтай Ямар аргаар уулзах вэ? Онгоцонд суугаад нисэх үү? Од болон хувирах уу? Хөлгөнд суугаад хөөрөх үү? Хөхрөгчөөс чи минь ирэх үү? Чамтай уулзаад би Чихрээ хуваамаар байна Зөөлөн бамбаруушаа өгөөд Зөндөө удаан тогломоор байна Хүний сэтгэлд шүлэг төрөхдөө […]

Оюуны баялгийг бүтээгсэд

\Монголын багш нарын өдөрт зориулав\ …Монголын  нийгмийн баялгийн тухай бид олонтаа дурддаг.  Эхэндээ  бид улсын мэдлийн  өмч хөрөнгө, хүмүүсийн хөдөлмөрлөж бүтээсэн бүхнийг “баялаг” гэж боддог байсан бол, сүүлийн жилүүдэд  “уул уурхайн баялаг” бас “баялгийн хараал” гэх мэт хэллэгүүд нилээд хүч түрэн орж ирж байна.  “Уулын буганд эврээ алдаж, өдөр болгон түүнээ харуулдан санаашрах тэмээ”ний үлгэрээр […]

Тэргүүн туршлага ба Кембрикийн хөтөлбөр

…1980-аад оноос Монголын Боловсролын салбарт  багш нар болон сургуулиудын дунд  “Тэргүүн туршлага эзэмших”  хөдөлгөөн эрчимтэй өрнөв.  Олон олон мундаг “заах аргач” багш нар бий болж, тэд сургалтын технологид шинэчлэл хийхийг оролдож байлаа. Хэтэрхий “номлосон” сургалтаас  сурагчдыг “бие даан шийдвэрлэх” чиглэл рүү хандаж байсан аргууд  үр дүнгээ өгч байв.   Өөрийн биеэр очиж хичээлд нь суун мэдэрч […]

Хөөрхий бидний оюутан сурагчид, хүмүүжихийн замыг дагацгаая

…Намар намрын яг өдий цагт сургуулиудын хичээл эхлэх цаг ойртож, бүх нийтээрээ л хөдөлгөөнд орцгооно. Хичээлийн хэрэглэлээ базаах, гоёлын хувцсаа зэхэх, сургалтын төлбрөө олох гээд зөндөө олон асуудал дээр “уулзалгуй удсан ангийн найз нөхөд”өө санаж хүлээсэн сэтгэлийн догдлол нэмэгдэх аж. Сурагч бас оюутан байх сайхан. Олуулаа нийлж дарвисан он жилүүд дунд энэ л насанд үл […]

Монгол дахь “оюутны ардчилал” ба “оюутан солилцоо”

…Монголд хавар хаврын уламжлалт “Хонхны баяр” болох гэж байгаа. Хамаг мөнгөө шавхан байж хийлгэсэн  гоёлоо өмссөн оюутнууд, хэдэн өдөр нийслэл хотыг өнгийн цэцэгс мэт чимэглэн, өнгө өнгийн автобус тансаг тансаг машинуудаар хотын захын амралтын газруудыг зорьж очин, дүүргэн дүүргэн найрлана. Зовлон гунигаа дарсаар даруулан байж үдэх, ирэх ирээдүйгээ хөлчүүрхэн байж угтах тэд, Монгол орны минь […]

Хариуцлагын төлөө

Америкт оюутан солилцооны хөтөлбөрөөр буюу бидний нэрлэж байснаар Ж-1 визээр ирсэн оюутнуудын олонхи хэсэг нь монголдоо буцаж очоод тодорхой зохион байгуулалтад орж зуучлагч компаниуддаа зохих шаардлага тавьжээ. Тэд энэ шаардлагадаа: 1. Энэ хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхдээ өөрсдийн гаргасан алдаагаа хүлээн зөвшөөрөх 2. Гаргасан алдааныхаа төлөө эцэг эх болон оюутнуудаас уучлал гуйх 3. Энэ хөтөлбөрт хамрагдснаар тодорхой хэмжээгээр […]

Мэдлэг-боловсрол-мөнгө

…”Хэрэв чи эрдэм боловсролтой хүн болж чадвал, чиний толгойд байгаа зүйлийг хэн нэгэн хулгайлж чадахгүй, зуданд алга болохгүй, галд шатахгүй” хэмээн бидний багад ахмад настнууд болон багш нар минь хичээнгүйлэн сургаж асан. Хүмүүс хичээж хөдөлмөрлөөд олон малтай болж баян тарган сайхан амьдарч байснаа нэгэн зуданд хамаг малаа үхүүлж, хоосон хоттой үлдэхдээ ядуурдаг. Эсвэл элдэв аргаар […]

Айдсын манан дундах гэгээ

-Би Америкт ирээд нэг зүйлийг л маш сайн ойлголоо. Монголдоо буцаж очоод хичээлээ л сайн хийж, сайн сурахгүй бол миний ирээдүй энэ тэрэг түрэх ажил юм байна. АНУ-д оюутан солилцооны хөтөлбөрөөр ирээд Атлантик хотод тэрэг түрж байгаа оюутны хэлсэн энэ үг биднийг баярлуулсан. Энэ жилийн хөтөлбөрийн хэрэгжилтийн сайн муу үр дагаврын талаар хөндөж, асуудлыг олон […]